استئونکروز زانو یا نکروز آواسکولار زانو چیست و چگونه درمان می شود؟
تصور کنید زانوی شما، که هر روز بار حرکت و فعالیت های شما را تحمل می کند، ناگهان شروع به درد گرفتن کند؛ دردی که نه با استراحت کم شود و نه با داروهای ساده، تسکین پیدا کند.
اگر متوجه مرگ تدریجی استخوان در خود شوید،چه حسی پیدا می کنید؟ این همان چیزی است که در استئونکروز یا نکروز آواسکولار زانو رخ می دهد؛ جایی که جریان خون به بخشی از استخوان زانو نمی رسد و سلول های استخوانی آرام آرام از بین می روند. با ما همراه باشید تا در ادامه با این عارضه و علائم، روش های درمان آن بیشتر آشنا شویم.
این مقاله برای شماست اگر:
· مثل قبل توانایی بالارفتن از پله ندارید.
· سفتی غیر معمول در زانو حس می کنید.
· داروی کورتون یا الکل زیاد مصرف می کنید.
- دانشجوی پزشکی و علاقه مند به علم ارتوپدی هستید.
- سابقه خانوادگی در انواع بیماری های مفصلی را دارید و نگران هستید.
- و…
استئونکروز زانو (نکروز آواسکولار زانو) چیست؟
استئونکروز زانو که ممکن است آن را با نام دیگر آن نکروز آواسکولار زانو شنیده باشید، با مرگ سلول های استخوانی و اغلب در فمور یا تیبیا مرتبط می باشد. در این عارضه، جربان خون به استخوان نمی رسد و در نتیجه، استخوان ضعیف شده و منجر به آرتروز و ناتوانی در مفصل زانو می شود.
به نقل از سایت mayoclinic
استفاده از کورتیکواستروئیدهای با دوز بالا، مانند پردنیزون، از علل شایع نکروز آواسکولار است. دلیل آن ناشناخته است، اما برخی از متخصصان معتقدند که کورتیکواستروئیدها می توانند سطح چربی خون را افزایش داده و جریان خون را کاهش دهند.
علل استئونکروز زانو
استئونکروز زانو اغلب در سنین 30 و 40 سالگی مشاهده می شود. ممکن است دلیل ایجاد آن، تروما، رسوب چربی در عروق و همچنین مصرف کورتون، منجر به بروز این اختلال شوند و در نهایت فروپاشی ساختار استخوان را تجربه خواهید کرد.
به طور کلی می توان علل استئونکروز زانو را در زیر خلاصه کرد:
- یکی از علل استئونکروز زانو می تواند آسیب های زانو مثل استرس فرکچر یا در رفتگی باشد.
- در مواردی ممکن است مصرف بلندمدت داروهای کورتیکواستروییدی، علل استئونکروز زانو باشد.
- در برخی از افراد پیوند عضو نیز می تواند از علل استئونکروز زانو به شمار رود.
- مصرف زیاد الکل می تواند سبب رسوب چربی در عروق شده و از علل استئونکروز زانو باشد.
- افرادی که بیماری هایی مانند چاقی، کم خونی داسی شکل، لوپوس و یا ایدز دارند، ممکن است استئونکروز زانو را تجربه کنند.
- از دیگر علل استئونکروز زانو می توان به شکستگی یا فعالیت های خاص همراه با تروما اشاره کرد که جریان خون در آن مختل می شود.
- در صورت تجمع مایع یا چربی در استخوان و بالا رفتن فشار داخل استخوان نیز استئونکروز زانو زخ می دهد.
علائم استئونکروز زانو
این بیماری در مراحل اولیه معمولاً علائم خاصی ندارد. بارزترین علامت بروز استئونکروز زانو، درد در ناحیه داخلی زانو می باشد که ممکن است به صورت ناگهانی و یا در اثر آسیب های جزئی رخ دهد.
درد در هنگام لمس استخوان یا فشرده سازی زانو شروع می شود و در صورت پیشرفت بیماری، حتی در زمان دراز کشیدن نیز، شما درد را احساس می کنید. در نهایت، محدودیت حرکتی زانو و کاهش توانایی در راه رفتن و تورم محدود را ممکن است تجره کنید.
نحوه تشخیص استئونکروز زانو
برای تشخیص استئونکروز زانو، پزشک تعویض مفصل زانو در شیراز ابتدا از طریق معاینات بالینی وضعیت شما را چک می کند و میزان درد، دامنه حرکتی، حساسیت به لمس و تورم مفصل شما را بررسی می کند.
در مراحل اولیه با استفاده از روش MRI، استئونکروز زانو تشخیص داده می شود. در مراحل پیشرفته تر و در صورت نیاز، سی تی اسکن و اسکن استخوان نیز انجام می شود.
در جدول زیر خلاصه ای کلی از روش های تشخیص استئونکروز زانو را برایتان آورده ایم:
مرحله تشخیص | روش های تشخیصی | توضیحات |
ارزیابی بالینی | معاینه فیزیکی | بررسی درد خصوصاً هنگام تحمل وزن تورم حساسیت محدودیت حرکتی |
تصویربرداری اولیه | MRI اسکن استخوان | بهترین روش برای تشخیص زودهنگام |
تصویربرداری تکمیلی | X-ray CT اسکن | مشاهده تغییرات ساختاری استخوان فروپاشی زیرغشائی تخریب مفصل |
روش های درمان استئونکروز زانو
برای درمان استئونکروز زانو روش های غیر جراحی، جراحی و برخی روش های نوین استفاده می شود که در ادامه برایتان بیشتر توضیح داد ایم.
1-روش های غیر جراحی برای درمان استئونکروز زانو استفاده می شوند.
این روش درمانی، برای افرادی که در مراحل ابتدایی بیماری هستند و هنوز فرورفتگی یا تخریب استخوانی رخ نداده است، استفاده می شود که از جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- دارو درمانی و از داروهای ضدالتهاب های غیر استروئیدی (NSAIDs) مانند ایبوپروفن برای کاهش درد و التهاب، بیس فسفونات برای کاهش جذب استخوان و پیشگیری از پیشرفت ضایعه، مکمل های کلسیم و ویتامین D برای تقویت ساختار استخوانی استفاده می شود.
- از عصا، واکر و بریس برای کاهش فشار و تسکین درد در زمان راه رفتن استفاده می شود.
- برای بهبود دامنه حرکتی، تقویت عضلات چهارسر ران و کاهش فشار روی مفصل آسیب دیده، فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی می تواند مفید باشد.
2-برای درمان استئونکروز زانو ممکن است مجبور به انجام روش های جراحی شوید.
در مراحل بالاتر و پیشرفته تر، ممکن است روش های غیر جراحی دیگر جوابگو نباشد و پزشک مجبور باشد برای حفظ مفصل، از روش های جراحی زیر استفاه کند.
- در روش دکمپرشن هسته ای، با ایجاد سوراخی در استخوان، فشار رون استخوان را کاهش می دهد و به جوانسازی و بهبود جریان خون در استخوان کمک می کند.
- در پیوند استخوان، بخش آسیب دیده با بافت استخوانی سالم جایگزین می شود و ساختار آن تقویت شده و مفصل بازسازی می شود.
- در روش استئوتومی ، زاویه استخوان تغییر می کند و به کاهش فشار روی ناحیه درگیر مفصل مانند انتقال بار از بخش آسیب دیده کمک می کند.
3- در برخی از افراد درمان های جدید مبتنی بر سلول و بازسازی برای درمان استئونکروز زانو استفاده می شود.
- برای تحریک رشد استخوان جدید و بهبود جریان خون، ممکن است پیوند مغز استخوان و سلول های بنیادی انجام شود.
- پزشک prp زانو در شیراز با استفاده از پلاسمای غنی از پلاکت به ترمیم بافت کمک می کند.
سوالات متداول در رابطه با استئونکروز زانو یا نکروز آواسکولار زانو چیست؟
1- اگر استئونکروز درمان نشود چه اتفاقی می افتد؟
در صورت عدم درمان، استخوان آسیب دیده فرو می ریزد و سطح مفصل دچار آرتروز شدید می شود که معمولاً تنها راه درمان آن تعویض کامل مفصل زانو خواهد بود.
2- آیا می توانیم از استئونکروز زانو پیشگیری کنیم؟
تا حدی بله. کنترل مصرف داروهای کورتونی، پرهیز از مصرف زیاد الکل، مراقبت از سلامت استخوان و درمان به موقع مشکلات مفصلی می تواند نقش پیشگیرانه داشته باشد.
3- آیا استئونکروز زانو خود به خود درمان می شود؟
خیر. در مراحل ابتدایی می توانید با درمان های غیرجراحی مثل دارو، فیزیوتراپی و استراحت پیشرفت بیماری را کند کرد، اما در بسیاری از موارد نیاز به جراحی وجود دارد.
4- آیا تزریق داخل مفصلی در درمان استئونکروز زانو کاربرد دارد؟
تزریق کورتون معمولاً توصیه نمی شود، زیرا می تواند استخوان را بیشتر تضعیف کند. اما تزریق اسید هیالورونیک یا PRP در برخی موارد برای کاهش درد مفید است.
نتیجه گیری در رابطه با موضوع استئونکروز زانو یا نکروز آواسکولار زانو چیست؟
اگر با دردهای مداوم و غیرعادی در زانو رو به رو هستید، بهتر است احتمال استئونکروز زانو را جدی بگیرید. این بیماری در صورت تشخیص زودهنگام قابل کنترل است و می توانید از پیشرفت آن جلوگیری کنید. در صورتیکه علائمی مانند درد ناگهانی یا محدودیت حرکتی داشتید، وقت را از دست ندهید و حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید.
